Poważnie uszkodzone stawy bez względu na przyczynę, można zastąpić endoprotezą (sztucznym stawem), jednak warto wcześniej skorzystać z innego rozwiązania. Jednym z bardziej innowacyjnych podejść do odnowy stawów jest iniekcja komórek macierzystych pobranych z tkanki tłuszczowej. Komórki macierzyste znajdują się w szpiku kostnym oraz tkance tłuszczowej i są w stanie przekształcić się w dowolny typ komórek. Mogą stać się dowolnym typem tkanki – więzadłem, ścięgnem, tkanką kostną lub mięśniową. Metoda ta jest odpowiednia dla dużych stawów, takich jak kolana i biodra. Jest stosowana głównie w przypadku starzenia się stawu. Cały zabieg jest wykonywany przez lekarza specjalistę.

WITAMINY I MINERAŁY JAKO SUPLEMENTY NA REGENERACJĘ STAWÓW

Choć badania o wpływie odżywiania na odnowę stawów w świetle kryteriów naukowych nadal są niewystarczające, każdemu pacjentowi zaleca się wprowadzanie do diety pokarmów, które działają korzystnie na ogólne samopoczucie oraz układ mięśniowo-szkieletowy. Wśród nich znajdują się:

  • Cyjanidyna – barwnik antocyjanowy znajdujący się w takich produktach spożywczych jak wiśnie, winogrona, jagody, jeżyny i czerwona kapusta. Podczas badań w warunkach laboratoryjnych wykazano, że cyjanidyna ma korzystny wpływ na uszkodzone komórki łopatki.
  • Kolagen – Większość białek w mięśniach, ścięgnach i więzadłach składa się z kolagenu. Regeneracja tych części ciała powinna zatem koncentrować się na odbudowie kolagenu. Badania wykazały, że mężczyźni, którzy spożywali 20g białka serwatkowego każdego dnia, znacząco wzmocnili ścięgna rzepkowe i czworogłowe.
  • Witamina C – niezbędna w tworzeniu kolagenu. Badania, w których uczestnicy spożywali większe ilości witaminy C wykazały, że istnieje związek między witaminą, a większą gęstością kości. Jedno z badań wykazało również, że większe dawki witaminy C mogą przyspieszyć gojenie się ścięgna Achillesa.
  • Witamina D – kości składają się prawie w całości z wapnia. Zapotrzebowanie na tę witaminę zależy od wieku i płci. Głównym celem wapnia jest zapobieganie osteoporozie. Jest niezbędny dla zachowania zdrowych kości i zębów, prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mięśniowego, regulację pracy serca, ciśnienie i krzepliwość krwi, a także pełni istotną rolę w równowadze hormonalnej. Witamina D jest niezbędna do wchłaniania wapnia. Jej główną rolą jest utrzymanie prawidłowego poziomu wapnia i fosforu we krwi poprzez kontrolę jej wchłaniania i przechowywania. Przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego i utrzymania prawidłowej funkcji mięśni. Witamina D wpływa bezpośrednio na chrząstkę stawową, stymulując większą produkcję komórek.

CZY KOLAGEN JEST NAPRAWDĘ SKUTECZNY W REGENERACJI STAWÓW?

Kolagen jest najobfitszym białkiem świata zwierzęcego. Istnieje 16 typów kolagenu, ale prawie cały kolagen obecny w organizmie to typ I, II lub III. Typy I i III występują w skórze, ścięgnach, organach i kościach. Kolagen typu II znajduje się w chrząstce i dlatego jest związany z zapaleniem stawów.

Kolagen składa się z aminokwasów (białek budulcowych). Spożywanie kolagenu jako suplementu diety pozwala organizmowi na wykorzystanie aminokwasów do ochrony i odbudowy chrząstki stawowej.

RODZAJE SUPLEMENTÓW KOLAGENOWYCH

Wyróżnia się trzy rodzaje suplementów kolagenowych: żelatynę i kolagen hydrolizowany pochodzenia zwierzęcego różniące się przetwarzaniem oraz kolagen niedenaturowany typu II, który jest naturalną formą kolagenu niepoddaną obróbce.

Żelatyna i kolagen hydrolizowany są rozkładane z dużych białek na mniejsze cząstki. Kiedy kolagen jest gotowany przez dłuższy czas (jak w rosole z kością), rozpada się na żelatynę. Kolagen może się dalej rozpadać na aminokwasy zasadowe. Jego inne nazwy to hydrolizat kolagenowy, hydrolizowana żelatyna, peptyd kolagenowy lub hydrolizowany kolagen.

Kolagen niedenaturowany nie ulega rozkładowi na mniejsze białka lub aminokwasy. Kolagen niedenaturowany typu II (UC-II) nie ma zastosowania jako kolagen naprawczy. Jedynie w procesie zwanym tolerancją doustną, pobiera się bardzo małe dawki kolagenu typu II w celu przeszkolenia układu odpornościowego, aby przestał on atakować swój własny kolagen.

Z żywieniowego punktu widzenia trudno jest określić, czy zjadłeś zhydrolizowany suplement kolagenowy, kawałek kurczaka czy fasolę. Każde z nich to źródło białka i kiedy twój układ trawienny rozbija je na aminokwasy, niczym się one od siebie nie różnią.

DLACZEGO NALEŻY BRAĆ KOLAGEN JAKO SUPLEMENT DIETY?

Wyniki badań hydrolizowanych suplementów kolagenowych nie są jednoznaczne. Kilka małych badań, w tym artykuł przeglądowy opublikowany w British Journal of Sports Medicine w 2017 r., wykazało, iż osoby przyjmujące suplementy kolagenowe doświadczają uśmierzenia bólu.

Badania na temat kolagenu typu II nie zostały jeszcze ukończone. Badanie z 2016 r. opublikowane w „Nutrition Journal” podzieliło 191 osób z chorobą zwyrodnieniową stawów na trzy grupy: jedna grupa otrzymała placebo; druga grupa otrzymała kolagen typu II, a trzecia suplementy siarczanu chondroityny. Po 180 dniach leczenia grupa przyjmująca kolagen typu II odczuwała mniejszy ból, sztywność i większą ruchomość w porównaniu z grupą placebo (i nieznacznie lepsze wyniki od trzeciej grupy przyjmującej chondroitynę).

Siarczan chondroityny również zmniejsza ból, chroni i, jak wykazały niektóre badania, stymuluje tworzenie się nowej chrząstki stawowej. Siarczan chondroityny jest glikozaminoglikanem, naturalnym składnikiem chrząstki, obecnym w tkance łącznej wszystkich ssaków. Najczęściej otrzymuje się go z chrząstki rekina. Chondroityna tworzy płyn maziowy, który odżywia staw i chroni go przed uszkodzeniami mechanicznymi. Wraz ze starzeniem się, struktury te ulegają zużyciu i stają się trudniejsze do naprawienia, a ich niszczenie objawia się przy pomocy bólu i upośledzenia ruchomości. Tworzy ona podstawę do rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów, ale także ułatwia występowanie różnych mechanicznych uszkodzeń stawów. Zastosowanie siarczanu chondroityny zwiększa ruchomość zdegenerowanych stawów, zmniejsza ból i potrzebę stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Ale wróćmy do badań nad kolagenem typu II. Testy przeprowadzone na pacjentach cierpiących na reumatoidalne zapalenie stawów zawierały zróżnicowane wyniki. Badanie podwójnie ślepej próby w 2009 r. z udziałem ponad 500 osób nad reumatoidalnym zapaleniem stawów wykazało, iż niedenaturowany kolagen zmniejszał ból uczestników, poranną sztywność, liczbę wrażliwych stawów, liczbę opuchniętych stawów, ale nie w przypadku metotreksatu. Badanie opublikowane w czasopiśmie „Arthritis Research and Therapy”, wykazało, iż kolagen typu II jest bezpieczny i skuteczny w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. Nie ma jednak wystarczających dowodów na to, że każdy pacjent z zapaleniem stawów skorzystałby z suplementowania dowolnego kolagenu. Mimo wszystko obecne badania mają zachęcające wyniki, a kolejne badania są już kontynuowane.

STYL ŻYCIA

zwyrodnienia stawow

Wymiana stawu na sztuczny implant, terapia komórkami macierzystymi czy też przyjmowanie określonych pokarmów i suplementów nie będzie wystarczające, jeżeli będzie stosowane oddzielnie. Aby skutecznie ulżyć stawom, najlepiej jest zastosować podejście holistyczne. Najważniejsze wskazówki to:

  • Dbanie o swoją wagę, aby zmniejszyć obciążenie stawów.
  • Zmniejszenie stanu zapalnego przez stosowanie leki przeciwzapalnych przepisantch przez lekarza; unikanie żywności powodującej stan zapalny.
  • Używaj kremów uśmierzających ból (np. Acuraflex).
  • Upewnij się, że spożywasz wystarczającą ilość witamin, minerałów i kwasów tłuszczowych omega-3. Jeśli czujesz, że nie dostarczasz ich z jedzeniem, pomyśl o suplementach.
  • Ćwicz i ruszaj się, aby zachować mobilność i wzmocnić mięśnie, które podtrzymują kości.
  • Najlepiej przebywaj w suchym klimacie i unikaj obszarów wilgotnych.